Dịch phụ đề: homesub.vn facebook.com/homesub Biên tập, dịch hardsub: tonthatduc
Tôi đang đọc tờ Thời báo tài chính,
có một câu chuyện nhỏ chỉ có 2 đoạn văn, trong đó viết rằng...
"Con người có thể chính là nguyên nhân của sự tuyệt chủng trên diện rộng".
Câu chuyện đó bị lấp ở tận trang 6 hay 7 gì đó.
Và tôi đã nghĩ, (Louie Psihoyos -đồng sáng lập Hội bảo tồn đại dương)
"Con người đang đối mặt với vấn đề đó theo cách này đây".
"Họ chẳng hề giải quyết vấn đề".
Hãy kiểm tra điện thoại của bạn mà xem.
Nếu bạn tới gần nơi này, nó sẽ nhận được tín hiệu.
Louie, anh bạn, anh khoẻ không?
Tò mò chút nhé, giờ anh đang có bao nhiêu máy quay?
Ý anh là trên bàn tôi hay là...?
Không không, trên người anh ấy.
Trên người tôi à?
Ít hơn 7, nhưng có lẽ nhiều hơn 2.
Được rồi, chúng tôi đang đặt chỗ ở đây.
1 máy quay trên mũ, 2 máy quay ở cúc áo,
áo lót thể thao, 1 máy quay nắp chai, một áo bảo hộ của hãng 5.11 có rung.
- Bất cứ khi nào anh sẵn sàng. - Được.
Cô sẽ vào bây giờ, theo lối cửa chính.
Và hãy chắc chắn rằng không còn mấy cái dây nữa.
Được.
Bàn của cô sẽ xong sau 10 phút nữa.
Được.
(Heather: Chúng tôi đã vào chỗ) Chúng tôi ăn cá tuyết.
Louie: Có quay phim không?
Heather: Có.
Cả thịt bò Kobe và một ít tôm nước ngọt nữa.
Sao các bạn thạo về món sushi thế?
Tôi đã lớn lên nhờ nó đấy.
Cô ấy đưa tôi đến đây...
Cả hai bạn có khẩu vị lạ đấy.
Đúng vậy.
Chúng tôi thử mạo hiểm chút, đúng vậy.
Tôi bắt đầu ăn như 10 năm về trước, (Louie: Gọi món cá voi khi đã xong.)
(Heather: Sắp xong rồi, chờ chút.) tôi đã ăn rất nhiều sashimi ở nhà ông tôi.
-Ồ, vậy à. -Có lẽ chúng tôi ra ngoài chút.
Và đây là món cá voi.
Cảm ơn anh.
Đây là sốt tamari đặc biệt của đầu bếp.
Tôi không biết nữa.
3 miếng, đã rõ.
Hay rồi đó.
Chủ nhân và đầu bếp của một trong những nhà hàng sành điệu nhất nước Mỹ...
đang phải đối mặt với lời cáo buộc liên bang vào đêm nay,
nguyên nhân là do đồ ăn họ đưa ra phục vụ khách
là những loài đang trên bờ vực tuyệt chủng.
Và phía sau tấm màn của toàn bộ vụ này,
các nhà làm phim đã sẵn sàng hành động.
Sa mạc Gobi, Mông Cổ 1995
Chúng tôi đang đi tới đó.
Cái sọ này khá lớn đấy.
Tôi đã viết 4 bài viết về sự tuyệt chủng
được đăng trên tạp chí Địa lý quốc gia.
Các bạn đi tới những vùng đất đẹp tuyệt vời đó,
ở đó đâu đâu cũng có dấu vết của khủng long.
(Khủng long mẹ bảo vệ trứng) Và bạn nghĩ: "Chuyện này đã xảy ra từ rất lâu trước đây rồi"
"Vậy nếu ngay tại thời điểm này chuyện đó vẫn đang xảy ra và mọi người không hề hay biết thì sao?"
Mỗi năm, có khoảng 1 trên 1 triệu loài
bị đào thải tự nhiên.
Trong vài thập kỉ tới,
chúng ta sẽ khiến các loài vật bị tuyệt chủng (Tiến sĩ Stuart Pimm-nhà bảo tồn sinh thái Đại học Tổng hợp Duke)
với tốc độ nhanh hơn hàng nghìn lần so với tự nhiên.
Rất khó để dự đoán chính xác
rằng chúng ta sẽ mất đi bao nhiêu loài. (Tiến sĩ Michael Novacek, phụ trách cố sinh vật học Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Mỹ)
Trong khoảng 100 năm nữa,
chúng ta có thể mất tới 50% số loài vật trên Trái Đất.
Tôi còn nhớ mình đã nghĩ,
"Đây là câu chuyện vĩ đại nhất trên thế giới".
Cứ như chúng ta đang sống trong một giai đoạn giống như thời của loài khủng long,
nhưng chúng ta có thể hành động để thay đổi hậu quả.
CHẠY ĐUA VỚI TUYỆT CHỦNG
Bạn tôi vừa đưa tin ở vùng này.
Roger.
Cá voi xanh là thực thể sống lớn nhất
từng tồn tại trên hành tinh này.
Chúng lớn hơn mọi loài khủng long.
Cũng như khủng long, chúng đang trên bờ vực tuyệt chủng.
Nó đang tới gần!
Kia rồi!
Nhìn nó kìa.
Có một thời điểm trong lịch sử loài,
cá voi bị săn bắn đến mức gần như tuyệt chủng.
Số lượng loài chỉ còn lại khoảng 2%.
Giờ thì chúng đang bị tàn sát bởi giao thông tàu thuyền.
Đi theo nó đi.
Nó đang rẽ phải.
Sang phải.
Tôi hi vọng nếu mình có thể cho mọi người thấy
vẻ đẹp của những loài vật này,
thì chúng sẽ có một cơ hội được bảo vệ.
Một trong những điều ấn tượng về cá voi xanh
là chúng phát ra âm thanh lớn nhất trong thế giới muôn loài.
Nhưng bạn không thể nghe thấy những âm thanh đó,
vì nó ở dưới ngưỡng âm thanh ta có thể nghe được.
Chúng ta nhìn ngắm thế giới qua đôi mắt và đôi tai,
và bạn sẽ nghĩ "Ồ, hết rồi".
"Trên đời chỉ có những thứ mà ta có thể nhìn thấy đó thôi".
Nhưng nơi nào cũng ẩn chứa một thế giới ngầm.
Tôi muốn làm cho mọi người thấy thế giới đó.
Chúng tôi xuống thuyền,
và người thợ lặn này tiến đến chỗ phiên dịch của tôi và nói,
"Ông đưa tôi 500 USD được chứ?"
"Tôi đã tìm thấy chiếc phao này. Phần thưởng cho việc đó là 500 USD".
"Nó phải được đưa về Mỹ".
Và tôi nói, "Chờ chút".
"Để tôi xem cái phao này một chút đã".
Sau đó tôi xem xét nó, và trên đó có ghi
"Hãy đưa về cho Chris Clark, Phòng thí nghiệm sinh vật học Cornell."
Tôi nói rằng "Tôi biết người này".
Chris là người đã mở đường cho những phương pháp mới trong việc ghi hình và ghi âm cá voi
trong suốt 30 năm qua.
Về cơ bản, anh ấy đã chứng tỏ rằng những sinh vật này
có thể nghe thấy nhau dù ở cách xa trong lòng đại dương.
Vì vậy, với cá nhân tôi, việc tìm thấy chiếc phao này
cũng giống như khám phá ra thông điệp trong một chiếc chai lênh đênh vậy.
Chúng tôi đã tạo nên những hệ thống ghi hình này.
Chúng tôi thả chúng xuống nước, và chúng sẽ ghi hình liên tục.
Cá voi, cá heo, bất kì thứ gì thuộc về đại dương kia (Tiến sĩ Christopher W. Clark Nhà khoa học cao cấp Chương trình nghiên cứu âm sinh học Cornell)
chúng tôi đều cố gắng ghi lại.
Và rồi, lần đầu tiên,
tôi biết có một chú cá voi xanh đang cất lên bài hát ở gần đó.
Tôi có thể nhìn thấy chúng qua màn hình, nhưng không thể nghe thấy chúng.
Vậy bạn cần phải làm sao? Bạn phải cho tốc độ nhanh hơn.
Và rồi tôi nổi hết da gà lên,
và cảm thấy
"Chà, chuyện này quá tuyệt vời".
Chúng ta càng lắng nghe
những phần khác nhau của hành tinh này nhiều hơn,
thì càng thấy rằng dù là Bắc Băng Dương đóng băng lạnh lẽo,
hay rừng rậm sâu thẳm nơi Trung Phi,
cả thế giới đều đang hát vang.
Lách cách, ken két, xì xào, thùm thụp.
Nhưng chúng ta đã ngừng lắng nghe.
Phòng thí nghiệm sinh vật học Cornell
có kho lưu trữ âm thanh các loài vật lớn nhất trên hành tinh.
Họ đã sưu tập chúng từ những năm 1930.
Vì vậy, lượng âm thanh ở đó
trải rộng từ các loài vật to lớn nhất từng sống trên Trái Đất
cho đến những loài côn trùng bé xíu.
Đây là một bản ghi âm tiếng hót
của một chú chim 'o'o đực ở Kaua'i đang hót.
Loài chim này sống có đôi trọn đời,
nên chắc hẳn nó đang hót đôi với bạn đời của mình.
Con chim đực cất tiếng hót, và rồi con cái sẽ hoà giọng theo.
Đây là giọng của con chim đực.
Không có lời đáp lại.
Một lần nữa, đây lại là tiếng hót của con chim đực.
Đó là tiếng hót của một chú chim đực
hót tìm một con chim cái,
con chim sẽ chẳng bao giờ đến.
Nó hoàn toàn cô đơn.
Và giờ giọng hót của nó cũng đã tắt lịm.
Trong suốt quãng thời gian của bộ sưu tập này,
khoảng thời gian 70 năm,
đã có nhiều thanh âm từng được ghi lại nay đã tuyệt chủng.
Vậy nên kho lưu trữ là một bằng chứng sống
cho sự tuyệt chủng diện rộng đang diễn ra.
Trong lịch sử, có 5 cuộc đại tuyệt chủng từng xảy ra trên hành tinh này.
Gồm có cuộc đại tuyệt chủng Ordovic,
Devon,
Permi...
rồi tới cuộc tuyệt chủng Trias-Jura,
và rồi là cuộc tuyệt chủng K-t
thứ đã tiêu diệt loài khủng long.
Rất khó để hiểu rõ về những khoảng thời gian này
trong lịch sử 4,6 tỉ năm của Trái Đất.
Nhưng nếu bạn đào sâu vào lịch sử của Trái Đất
và chia nó thành một cái đồng hồ với 24 giờ,
thì con người sẽ ở đâu trong chiếc đồng hồ đó?
Vài giây trước khi tới nửa đêm. Chỉ vậy thôi.
Chúng ta là những kẻ mới đến nơi này.
Những thứ mà chúng ta thấy được hiện nay
Tiến sĩ Kirk Johnson-Giám đốc Bảo tàng Lịch sử tự nhiên quốc gia
được gọi là thế Nhân Sinh, một kỷ nguyên mới.
Thế Nhân Sinh có nghĩa là kỷ nguyên của con người.
Đó là khi nhân tố con người coi chính mình như một dấu ấn
khi ghi lại tiến trình lịch sử cho tương lai.
65 triệu năm trước,
một thiên thạch đã lao vào Trái Đất,
và gây ra sự tuyệt chủng của loài khủng long.
Khi đợt đại tuyệt chủng thứ 6 tới,
chúng ta rất dễ dàng xác định nguyên nhân.
Loài người đã trở thành mảnh thiên thạch đó.
Giờ chúng ta đang ở điểm tận cùng của giới hạn,
giờ hoặc là đã quá trễ,
hoặc mới chỉ là khởi đầu của một hành động.
Vậy là có 2 miếng thịt cá voi và 1 miếng thịt ngựa.
Ở nhà hàng Hump,
chúng tôi biết họ đang bán thịt cá voi.
Nhưng còn có chuyện gì đó khủng khiếp hơn đang diễn ra.
Chúng tôi nghe nói việc lên nắm quyền của Obama
có quan hệ hết sức mật thiết với người Nhật
về việc tái thiết lập mạng lưới buôn bán thịt cá voi.
Và tôi nghĩ: "Nếu chúng tôi có thể chứng minh
"rằng loại cá voi đang có nguy cơ tuyệt chủng kia đang được bày bán"
"trên các bờ biển của nước Mỹ, "
"chúng tôi sẽ ngăn chặn những hành động đó".
"Dừng giết hại! Ngừng gây chết chóc". (Ngày 12/03/2010 4 ngày sau khi nhà hàng Hump bị khám xét)
"Nhà hàng Hump có tội"
Cộng đồng vì động vật đã lên tiếng,
nhưng nhà hàng đó đã không bị đóng cửa.
Có một người đàn ông tôi chưa từng nghe tên,
tên ông ấy là Ady Gil.
Ông lấy một số thiết bị ra và để trước nhà hàng Hump
khi mọi người đang ra vào.
Ông đang làm gì vậy?
Tôi đang phản đối.
Hôm qua có khoảng 200 người phản đối ở đây.
Và tôi nghĩ, anh biết đấy,
phải có ai đó tiếp tục gây áp lực chứ.
Nếu bạn theo dõi Giải thưởng viện hàn lâm và giải Quả cầu vàng,
thì đó là những màn hình của ông ấy, đó là cách ông ấy trình chiếu.
Và rồi có một xe Ferrrari đỗ ngay cạnh xe van,
và chủ nhân chiếc xe đi ra nói với Ady,
"Ông định làm thế này đến bao giờ?"
Anh ta nghĩ tôi chỉ là một gã cầu bơ cầu bất nào đó, anh biết đấy,
kiểu người sẽ chỉ ở đây 1 hay 2 ngày thôi ấy.
Tôi nói, "Nghe này anh bạn, "
"Tôi có thể ở lại đây 1 tháng, 2 tháng, 1 năm hay thế nào cũng được."
"Còn anh có thể chịu được bao lâu khi tôi ở đây?"
10 ngày sau, nhà hàng đóng cửa.
Đối với tôi, đó là một thời khắc tuyệt đẹp.
Tất cả mọi người đã về nhà.
Chỉ duy nhất người đàn ông này, với khuôn mặt rạng rỡ,
ông ấy đã giữ lửa cho cả dự án này.
Đóng cửa đi!
Trên thế giới này có hàng nghìn người
sẵn sàng, và có thể thay đổi cả sự nghiệp của mình để cứu các loài vật.
Họ đi tới những nơi tối tăm nhất, khủng khiếp nhất,
nguy hiểm nhất trên hành tinh.
Hãy bảo vệ cá mập! Hãy bảo vệ cá mập!
Hơn 800 nhà hoạt động vì môi trường đã bị giết
chỉ trong vòng 1 thập kỷ qua.
Những người này đang làm một công việc khó khăn,
mà chúng ta chẳng bao giờ được nghe nói về họ. Họ không phải là những cái tên thường thấy.
Shawn Heinrichs Tôi sống tại Boulder, Colorado.
Bạn không thể tìm được nơi nào mang tính lục địa hơn Colorado.
Và tôi nhận ra rằng có một nhà hoạt động vì đại dương tuyệt vời
sống ngay ở gần đây.
Anh đã bỏ việc khi đang giữ chức vụ giám đốc tài chính cho một công ty công nghệ
để có thể bảo vệ những loại động vật đang bị nguy hiểm.
Shawn đang làm một vài công việc tuyệt vời mang tính đột phá nhất trên thế giới
mà tôi từng được thấy.
Isla Mujeres là hòn đảo săn cá mập rộng lớn nhất
ở bờ biển phía đông Mexico.
Mỗi ngày, ít nhất 20, đó là ít nhất, thuyền câu
đang săn tìm cá mập. (Shawn Heinrichs nhà bảo vệ môi trường biển)
Shawn đã góp phần biến nơi săn bắt này
thành một trong những nơi tuyệt nhất trên thế giới,
nơi bạn có thể đến ngắm nhìn cá mập.
Giờ chúng ta đã có cộng đồng những cựu thợ săn cá mập,
họ đã kiếm được nhiều tiền hơn nhờ việc dẫn tour cho du khách
đi bơi với cá mập.
Số tiền đó nhiều hơn việc lên tàu đi săn chúng.
Đơn giản đó là bài toán kinh tế.
Shawn thường làm việc với bạn của anh, Paul Hilton,
một nhiếp ảnh gia chuyên điều tra.
Họ không thể nào ngừng việc đưa mình vào những tình huống nguy hiểm.
Thiên đường của những kẻ thích phượt.
Paul là một nhiếp ảnh gia.
Giống như tôi, anh ấy tập trung vào lĩnh vực những loài động vật đang trên bờ tuyệt chủng.
Anh ấy rất giỏi trong lĩnh vực của mình.
Paul và Shawn đang nỗ lực để cảnh tỉnh về hiện tượng buôn bán động vật quý hiếm.
Chúng ta sẽ phơi bày mọi việc, phải không?
Shawn rất nhiệt tình. Tôi rất thích sự nhiệt huyết của anh ấy.
Anh ấy nói rất nhiều khi chúng tôi đang lên kế hoạch.
Lúc nào tôi cũng có vấn đề gì đó (Paul Hilton-Phóng viên ảnh)
phải đến gặp anh ấy và nói, "Anh bạn, giải quyết đi".
Tôi nghĩ đó là chất Mỹ trong anh ấy.
Tôi đang đi. Tôi sẽ bị phân tâm mất.
Trong rất nhiều trường hợp chúng tôi gặp phải,
đi thành đội luôn tốt hơn.
Bởi vì bạn sẽ gặp phải các tình huống
mà bạn phải bắt được các khoảnh khắc bằng camera.
Và bạn sẽ phải chụp ảnh chúng.
Khi đó sẽ không có ai ở sau lưng để trông chừng cho bạn cả.
Hỏi xem nhà vệ sinh ở đâu đi. Nhà vệ sinh ở đâu?
Paul và Shawn có các loại công nghệ.
Họ có máy quay đeo quanh cổ,
và mọi người đều nghĩ rằng họ sẽ phải đưa máy lên mắt
để ngắm và chụp.
Nhưng thật ra đó là máy quay phim
và lúc nào máy cũng đang quay.
Có nhiều thật.
Đây là Jaws à, phim Jaws (Hàm cá mập) ấy?
Đừng làm nó xê dịch nhiều, Shawn.
Được. Ấn tượng thật đấy.
Tôi không biết anh thì sao, nhưng đây là nơi nhiều vây cá nhất mà tôi từng thấy.
Sao anh biết về chỗ này?
Về cơ bản thì là Facebook.
Tôi có bạn, đồng nghiệp...
Chúng tôi cứ vậy mà tới đó thôi.
Wow.
Các anh đã ở đó trong bao lâu?
10, 15 phút.
Anh làm tất cả những điều này chỉ trong 10, 15 phút thôi sao?
Đúng vậy.
Ồ.
Paul, chúng ta sắp tới chưa? (Hồng Kông)
Rồi, ở toà nhà tiếp theo.
Tôi đã không nghĩ rằng việc mua bán trái phép
lại công khai như vậy.
Bạn có thể xuống phố
và các cửa hàng trên phố sẽ bán đầy các động vật quý hiếm. (Đồi mồi)
Nhìn này.
Không chỉ là vây cá mập.
Loài động vật quý hiếm nào trên thế giới (Ngà voi chạm trổ)
cũng được bán ở đó.
Với sự bùng nổ nhu cầu tại Trung Quốc
về súp vây cá mập,
dự tính mỗi ngày có khoảng 250.000 con cá mập
đã bị bắt để lấy vây.
Có lẽ không có loài vật nào
minh hoạ điển hình cho tình hình đại dương hiện nay
tốt hơn cá mập.
Cá mập đã tồn tại còn sớm hơn khủng long.
Chúng đã sống sót qua 4 cuộc đại tuyệt chủng.
Và với chỉ 1 thế hệ chúng ta đang sống hiện nay,
chúng ta đã tiêu diệt khoảng 90% số cá thể trong loài cá mập.
Tôi đi theo 1 nhóm săn vây cá mập
tại Indonesia, họ di chuyển từ nơi này sang nơi khác.
Và rồi, một buổi sáng,
tôi thấy có gì đó đang phản chiếu dưới rặng san hô,
ở vùng nước nông.
Và điều tôi phát hiện ra thật sự quá khủng khiếp.
Một con cá mập nhám màu hung xinh đẹp,
nhưng vây đã bị cắt hết.
Nó đang cố bơi, nhưng không thể.
Cảnh tượng đó thật đau lòng.
Vì thực tế chính là như vậy đấy.
Đó là điều mà không ai hiểu.
Nhà máy chế biến vây cá mập lớn nhất
ở đằng sau chúng ta, khoảng 200m...
Tôi đã gọi điện cho gã này.
Rồi, giờ chúng ta sẽ... Liệu chúng ta có cơ may vào được đó không?
Tôi có ám hiệu liên lạc.
Được rồi.
Shawn có một người phiên dịch.
Tôi không muốn nói tên cô ấy,
nhưng cô ấy đang làm một công việc ngầm tại Trung Quốc
đã được vài chục năm nay.
Nơi đầu tiên cô ấy đưa chúng tôi tới là một nơi
mà trước đó họ đã không thể vào.
Về cơ bản, đây là siêu thị Walmart chuyên về những loài động vật quý hiếm
tại Hong Kong.
Nhiều năm qua,
tôi thực sự đã rất cố gắng để vào trong đó.
Paul và các bạn của anh ấy cũng vậy.
Và chúng tôi đã có cơ hội được bước vào đó khoảng 30 giây.
Này!
-Có chuyện gì vậy? -Sao mày vẫn ở đây?
Tao đã bảo không quay phim mà!
Nhân viên luôn bước ra và đuổi chúng tôi,
ông ta dọa sẽ gọi cảnh sát.
Dùng tay, dao rựa,
họ đá chúng tôi ra khỏi cửa và nói "Đừng bao giờ quay lại".
Chúng ta sẽ làm thế này.
Chúng ta có sẵn một ô tô đang chờ với đầy đủ thiết bị.
Tôi đã mang vài cộng sự tới, những người từng làm trong vụ nhà hàng Hump.
Heather Rally, cô ấy làm những công việc ngầm cho chúng tôi.
Và Charles Hambleton,
anh ấy là đạo diễn trong những phi vụ ngầm như thế này.
Trong con phố kia, ở bên phải à?
Chúng tôi đã tạo ra một vỏ bọc.
Chúng tôi giả vờ như mình đang tham gia vào một tour du lịch ẩm thực,
và đang tìm những sản phẩm tuyệt vời.
Tôi nghĩ chúng ta nên làm theo kế hoạch.
Chúng ta sẽ là những du khách đầy hứng thú
tới đây để học hỏi và chụp ảnh.
Bạn sẽ gặp rắc rối
không thể tưởng tượng nổi
nếu bạn dùng máy quay nút áo ở Trung Quốc.
Nếu vì một lý do nào đó,
chúng ta gặp phải những người đeo phù hiệu và mặc đồng phục,
thì hãy bỏ hết những thứ này đi.
Cứ bứt chúng ta khỏi áo rồi ném qua tường.
Tôi sẽ chụp một tấm ảnh cửa hàng.
Đi thẳng vào đi, vào trong đi.
Chào.
Các vị làm việc gì với đồ hải sản?
Chúng tôi chuẩn bị mở một cửa hàng hải sản.
-Kiểu nhà hàng như thế nào? -Chúng tôi mở một cửa hàng hải sản.
Ở cửa hàng của chúng tôi,
chủ yếu có cá ngừ, cá marlin và cá kiếm.
Họ muốn được thấy thứ gì đó thú vị hơn.
Vì các du khách Trung Quốc và châu Á
đã chiếm tỉ trọng lớn trong doanh thu của chúng tôi. Hơn 50%.
Chúng ta đi thôi, có lẽ chúng ta nên đi thôi.
-Được rồi, lại đây... -Không, không.
Tôi sẽ dẫn các vị xem quanh đây.
- Tuyệt thật đấy. - Ừ.
Tôi thực sự rất cần đi vệ sinh.
Nhà vệ sinh đây.
Cảm ơn, cảm ơn anh.
Thật khó câu cá mập, các ông biết không.
Nếu bắt được cá mập, mọi bộ phận của con cá mập
đều bán được tiền.
Nên chúng tôi không vứt một miếng thịt nào của con cá mập.
Nhưng rất nhiều bọn bảo vệ môi trường
chúng không hiểu ngành công nghiệp của chúng tôi.
Bọn chúng nghĩ rằng
chúng tôi chỉ lấy vây rồi thả cá mập
xuống biển và để nó chết mòn dưới đó.
Các ông biết không, rất tệ.
Nhưng đó không phải sự thật.
Đoạn phim đó do bọn bảo vệ môi trường tự làm ra.
Phải.
Xem này, đây là hải sâm.
Mấy thứ này cũng đắt phải không?
Rất, rất đắt.
44.800 đô la Mỹ 1 kg.
44.800 USD/kg.
Đấy là giá bán buôn.
Không đời nào.
Và họ tin. Đây là lý do họ tin tôi nói.
Nó chữa được ung thư.
Người Trung Quốc rất tin tưởng.
Cuối cùng chúng tôi đi xuống phố,
tới một kho hàng khác ở bến cảng Hong Kong.
Louie, nhìn này.
Phải có từ 10.000 đến 20.000 chiếc vây ở một chỗ.
Đây là một trong những cơ sở lớn nhất trên hành tinh.
Nhìn kia kìa, trông có vẻ là một con cá mập xanh.
Quy mô của chúng thực sự ngoài tầm kiểm soát.
Tôi chưa từng thấy điều gì như vậy trong đời.
Chúa ơi.
Tôi cảm thấy như thế giới đã hoàn toàn phát điên.
Tôi nhớ có một lần đi lặn
tại những hòn đảo ở cực bắc của Galapagos,
đảo Darwin và đảo Sói. Những hòn đảo mà
Darwin thực sự chưa từng đặt chân tới đó bao giờ.
Đó là những hòn đảo xưa cổ.
Kiểu như những vùng đất mà con người chưa đặt chân tới.
Và tôi nhớ khi con cá mập voi đó lướt qua.
Sau đó là một bầy cá heo.
Đó là những thời điểm mà khi bạn chụp hình quay phim,
khung hình chỉ toàn là những động vật hoang dã.
Con cá heo vượt lên từ đằng sau,
tiến đến trước con cá mập voi, bắt lấy con cá ngừ.
Và rồi nó ngậm con cá, nhìn thẳng vào tôi và giũ thế này.
Rồi nó nuốt con cá từ đằng đuôi.
Và rồi tôi nghĩ,
"Đây đúng là khoảnh khắc mà bạn cần bức ảnh thứ 37 trong một cuộn phim chỉ có 36 kiểu".
Khung cảnh đó thật kì diệu, thực sự rất kì diệu.
Là một nhiếp ảnh gia dưới nước,
thực chất là những nhiếp ảnh gia xê dịch.
Chúng tôi truyền tải 1 thời điểm và 1 không gian
mà trong tương lai có thể không còn tồn tại nữa. (David Doubilet Nhiếp ảnh gia tạp chí Địa lý quốc gia)
Và thời gian thì vẫn đang trôi qua.
Bức ảnh đầu tiên mà tôi chụp
là cho dự án của kênh địa lý quốc gia, năm 1960. (Jerry Greenberg nhà nhiếp ảnh dưới nước)
Tôi đã chụp tổng cộng
7 hoặc 8 hình bằng phim 60x45mm.
loại phim Ektachrome (của Kodac), sau đó nối lại với nhau.
Đó là tấm ảnh màu chế độ panoramic dưới nước đầu tiên được chụp dưới rặng san hô.
Và đây là bức hình khi tôi quay lại đó vào năm 1989.
Rặng san hô phòng hộ đẹp đẽ đã chết.
Giờ tôi nhìn quanh và tự hỏi,
"Điều gì đã xảy ra thế này?"
"Điều này không khác mấy so với những chuyện đã xảy ra vào 65 triệu năm trước".
Sự tuyệt chủng thường do
những hành vi trực tiếp từ con người.
như phá huỷ môi trường, hay đánh bắt quá độ. (Đường ống thải bãi biển FT Lauderal, Florida)
Và rồi đến sự thay đổi khí hậu toàn cầu,
nó xảy ra theo một cách hoàn toàn khác biệt.
Vậy là chúng ta phải đối mặt với vấn đề kép.
Nhân tố trực tiếp từ con người,
và nhân tố gián tiếp từ việc con người đã làm thay đổi khí hậu.
Khí hậu được các đại dương kiểm soát.
Đại dương làm chủ, kiểm soát chúng.
Và các đại dương hiện nay cũng đang dần dần thay đổi.
Và đó là mối nguy hiểm mà hiện nay chúng ta đang đối mặt.
Một cuộc tuyệt chủng trên diện rộng xảy ra bởi sự thay đổi của môi trường. (Tiến sĩ J.E.N "Charlie" Veron Nguyên giám đốc khoa học Viện Hải dương học Úc)
và chúng ta đang thay đổi hoàn toàn môi trường.
Điều này có thể dẫn tới
một trong những thảm kịch lớn nhất.
Trước đây đã có 5 cuộc đại tuyệt chủng.
Và chúng có những nguyên nhân khác nhau.
Nhưng có một yếu tố chung trong tất cả các vụ việc.
Các cuộc đại tuyệt chủng đều diễn ra trong bầu khí carbon dioxide (CO2).
Và bầu không khí của chúng ta chưa từng có nhiều carbon dioxide
như những gì đang xảy ra hiện nay.
Chúng ta đang sử dụng dầu hoá thạch
từ hàng trăm triệu năm trước.
Thực sự đi ngược lại với lịch sử địa chất. (Elizabeth Kolbert Tác giả: Cuộc tuyệt chủng lần thứ 6)
Và chúng ta đang sử dụng rất nhanh.
Trong vụ tràn dầu vùng vịnh,
khoảng 4,9 triệu thùng dầu đã bị tràn.
Có nghĩa là khoảng 1 phần 4
số lượng dầu chúng ta sử dụng trên toàn nước Mỹ mỗi ngày. (Tiến sĩ Synte Peacock-Nhà khoa học Trung tâm nghiên cứu khí quyển quốc gia)
Nhìn vào một sự kiện
như vụ tràn dầu vùng vịnh, và bạn nghĩ rằng,
Đây là thảm hoạ môi trường khủng khiếp nhất
trong lịch sử nước Mỹ.
Nhưng số dầu tràn đó không là gì nếu so sánh với những tổn thất
mà các hoạt động của chúng ta gây ra mỗi ngày
trong khi chúng ta không hề suy nghĩ về điều đó.
Và tôi cảm thấy có lỗi hơn bất cứ ai khác.
Điều tồi tệ nhất bạn có thể gây ra cho môi trường
là làm một bộ phim về nó.
Cảnh tượng này thật đẹp.
Chúng tôi đã đánh giá hàm lượng carbon
của việc sản xuất trong 2 năm đầu.
Và tôi thấy rất sợ hãi khi biết đã có bao nhiêu năng lượng bị tiêu tốn để tôi làm việc đó.
Tốt lắm, chúng ta sẽ bật cái này lên.
Chúng ta đang ở thời điểm có thể giúp cho cuộc đời chúng ta
tốt đẹp hơn rất nhiều.
nhưng chúng tôi làm vậy
để khiến mọi chuyện tiến bộ hơn.
Chúng ta có rất nhiều cách để sửa chữa vấn đề này.
Câu hỏi đặt ra là, chúng ta đã làm đủ nhanh hay chưa?
Những điều chúng tôi biết vào lúc này
là chúng ta đang khiến mọi chuyện trở nên mất kiểm soát (Tiến sĩ Jason Hall Spencer Nhà sinh học biển-Đại học Plymauth)
và các chất hoá học trong đại dương đang thay đổi vô cùng nhanh.
Nhanh tới mức đáng sợ.
Khi chúng ta đưa carbon dioxide (CO2) vào bầu khí quyển,
chúng sẽ không hoàn toàn ở lại đó.
Khoảng 1 phần 3 đến 1 nửa bị đại dương hấp thụ.
Khí CO2 phản ứng với nước
để hình thành 1 thứ gọi là acid carbonic.
Mỗi năm, các đại dương lại mang tính acid nhiều hơn.
Nếu bạn muốn biết điều đó sẽ gây ra tổn hại gì,
hãy lấy một cái vỏ sò ở biển và thả nó vào (Tiến sĩ Stuart Pimm-Nhà khoa học bảo tồn sinh thái-Đại học Duke)
...bạn biết đấy, 1 cốc giấm.
Cả một lớp sinh vật đa dạng sẽ cứ thế
bị hoà tan vào đại dương acid mà chúng ta đã tạo nên.
Tây bắc Thái Bình Dương
Mỗi năm, chúng tôi thu thập khoảng 7 đến 10 tỷ ấu trùng hàu...
sau đó gửi tới cho những người nuôi ở vùng tây bắc Thái Bình Dương. (Alan Barton-Điều hành sản xuất Taylor shellfish farms)
Tôi vẫn còn nhớ ngày tất cả những con hàu
ở nơi ươm giống của chúng tôi đều đang ở dưới đáy thùng.
Khoảng 6 tỷ ấu trùng hàu đã chết trong vòng 1 ngày.
Thứ nước từ sâu thẳm đại dương đó
được lấy từ ngoài khơi Washington và Oregon
sau đó được đưa vào nơi ươm giống.
Và chúng không thể phát triển vỏ nổi. (Bill Dewey-Quản lý truyền thông Taylor shellfish farms)
Chúng bị hoà tan nhanh hơn tốc độ phát triển.
Có vẻ thật kì dị khi nghĩ rằng đại dương
có thể bị acid hoá đến mức gây ra được những vấn đề trên.
Chuyện đó nghe như chuyện của một tương lai xa lắm vậy.
Và chúng ta chưa từng quan tâm tới chuyện đó.
Tốc độ biến đổi mà chúng ta đang thấy ở đại dương
và sự thay đổi mà nó sẽ gây ra cho chuỗi thức ăn của chúng ta
sẽ gây ấn tượng sâu sắc, và điều đó sẽ diễn ra trong thế hệ của chúng ta.
Những thứ mà chúng ta từng ăn
có thể sẽ không còn nữa.
Và có thể chúng ta cũng sẽ phải chuyển đổi.
Chuyển sang ăn sứa hay thứ gì đó tương tự vậy.
Nghe có vẻ ngu ngốc,
"Hãy thay đổi sang ăn chay và cứu thế giới",
nhưng nếu con người có thể ăn chay từ bây giờ,
các bạn sẽ làm nên một sự khác biệt vô cùng lớn.
Cho đến nay và cả về sau,
yếu tố lớn nhất của cuộc đại tuyệt chủng này
đang và sẽ phá huỷ hoặc thay đổi môi trường tự nhiên
để biến nó thành vùng chăn nuôi.
Chúng ta càng phụ thuộc vào thịt, trứng, sữa, (Lester Brown Người sáng lập Viện nghiên cứu Trái đất)
sẽ có càng nhiều khí CO2 và metan thoát ra.
Tất cả các loài gia súc
thải ra metan như một tác dụng phụ của tiêu hóa cỏ
và những thứ khác mà chúng ăn.
Vậy là sự co thắt
và đẩy khí ra từ dạ dày
(Tiến sĩ Guillermo Berra-Nhà nghiên cứu Viện nghiên cứu nông nghiệp quốc gia)
đi qua đây và ống 1 chiều, sau đó đi vào kia?
Đúng vậy, sau đó chúng tôi sẽ thu thập chúng vào túi.
Vậy cái túi đó đã thu thập khí được bao lâu rồi?
Mới 2 tiếng đồng hồ thôi.
Khí metan có uy lực gấp 22 lần
trong khả năng làm biến đổi khí hậu so với khí CO2.
Vì vậy chỉ một lượng nhỏ metan cũng đủ tạo nên sự khác biệt.
Một con bò về cơ bản có thể làm đầy 1 cái túi 55 gallon
chứa metan trong 1 ngày.
1 con bò thì không phải vấn đề, nhưng giờ chúng ta đang có tới 1,5 tỉ con.
Và đó là một cách cực kỳ không hiệu quả để sản xuất đồ ăn.
3/4 đất nông nghiệp được dùng chỉ để cung cấp đồ ăn cho vật nuôi.
Khi bạn tác động vào tất cả mọi thứ,
việc mất đất cho việc chăn nuôi
và cả vận chuyển, chăn nuôi sẽ đẩy nhanh hiệu ứng nhà kính
hơn hết thảy những yếu tố vận tải khác.
Tôi không nghĩ đây là cuộc thi giữa các vấn đề đó.
Tôi không nghĩ yếu tố nào nên được đặt lên trên yếu tố nào.
Nói như vậy như thể "Chà, vậy là sự nóng lên toàn cầu,
tồi tệ hơn sự acid hoá của đại dương sao?"
hoặc là "Việc đánh bắt hết cá lớn trong đại dương tệ hơn việc làm ô nhiễm nó à?".
Tôi nghĩ sẽ thật ngu ngốc nếu chỉ ra
bất cứ yếu tố nào trong số chúng và nói rằng đây sẽ là cách
chúng ta giải quyết vấn đề của hành tinh.
Chúng ta cần phải đấu tranh với chúng trên mọi mặt trận.
Chợ phi pháp bán đồ ăn động vật hoang dã Quảng Châu, Trung Quốc
Hãy nhìn những loài gặm nhấm này.
Chúng giống như mèo nhà vậy.
Nhìn con này đi. Nó vẫn còn sống.
Rất nhiều cánh cửa đóng lại.
Đèn tắt đi.
Đáng sợ thật đấy.
Đúng vậy, chắc chắn chúng ta không được hoan nghênh ở nơi này.
Vào năm 2003, chính phủ đã đóng cửa các chợ buôn bán thú hoang dã
ở phía nam Trung Quốc, nên họ bắt đầu chuyển vào buôn bán ngầm.
vì vậy họ bắt đầu mở cửa vào sáng sớm.
Và chỗ đó thật kinh khủng.
Họ đang đóng cửa.
- Sao cơ? - Họ đang đóng cửa.
Thật điên rồ.
Họ đang giấu thú hoang.
Ôi trời ơi.
Mỗi năm khu chợ này phải đổi chỗ 2 lần.
Ồ, họ đang làm gì vậy?
Họ biết rằng mình không nên làm
những gì mà họ đang làm.
Cứng đấy.
Loài nào càng quý thì càng phi pháp.
Chúng ta càng phải đi sâu vào những phòng phía trong.
Đi thẳng lên đi.
Vậy, Louie,
tôi muốn cho anh thấy một thứ ở ngay đây.
Anh đang thấy 1 tá cá đuối
ở ngay trong mấy cái túi ở đây.
Khi bạn nghĩ về việc mỗi con vật này
cứ 2 năm lại đẻ 1 lứa,
thì có thể bạn đang nhìn vào cả 1 thế hệ của loài đó.
Toàn bộ đều ở trong cái túi này.
Vài năm trước, tôi bắt đầu chú ý đến việc các loài
cá đuối manta và mobula được xếp dọc các con phố
ở nơi mà trước đó hầu hết đều là cá mập.
Tôi thực sự rất băn khoăn về điều đó, vì tôi hiểu
rằng bạn không thể dùng cánh của chúng cho món súp vây cá mập được,
và thịt của cá đuối rất hăng.
Thật không đáng bỏ thời gian ra
để mang về loài cá khổng lồ và nặng nề này.
Tôi không thể tin được khi bước vào đó.
Ở đó là hàng hàng lớp lớp những con cá đuối đại dương khổng lồ.
Tôi chỉ muốn biết chuyện gì đang diễn ra.
Và rồi tôi bắt đầu xem họ cắt mang cá.
Chỗ này không có mang. Họ đem đi đâu rồi?
Họ đem mang cá đi đâu rồi?
Và hoá ra là thế này.
Có một phương thuốc cổ ở một thị trấn nhỏ gần biển,
ở phía nam Trung Quốc vào hơn 50 năm trước.
Nó hầu như đã thất truyền,
nhưng tôi nghĩ với sự bùng nổ của dịch Sars,
đã có ai đó nghĩ rằng
"Chúng ta hết cá mập rồi."
"Còn thứ gì chúng ta có thể dùng được nhỉ?"
Nhiều năm trước, Chính phủ phát hành 1 cuốn sách tên là "Động vật làm thuốc trong y học Trung Hoa"
trong đó có cách dùng cá đuối Manta để điều trị bệnh
Tiến sĩ Zhang Mao Ji Bác sĩ y học cổ truyền Trung Hoa
Cuối cùng, mang cá đuối
được mang tới các hiệu thuốc cổ truyền của Trung Quốc
và các cửa hàng đồ biển khô.
Mọi người tin rằng mang cá đuối Manta kích thích tuần hoàn máu, điều trị bầm tím và vết thương
và có thể chữa ung thư...
Nhưng khởi đầu, đó chỉ là tập quán.
Tôi còn nhớ lần tiếp xúc đầu tiên của tôi với một con cá đuối ở biển.
Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc đó.
Tôi đang ngồi dưới nước. Và rồi xuất hiện từ không gian màu xanh,
con cá đuối khổng lồ đó lượn qua, ngay sát tôi.
Và sau đó lại biến mất vào nền xanh.
Cảnh tượng đó đã khiến tôi nín thở chờ đợi.
Gần đây, chúng tôi đã tới Bali.
Vào cuối buổi lặn cuối cùng, tất cả mọi người đã lên mặt nước.
Tôi nhìn xuống.
Và con cá đuối này lướt ngang qua ngay dưới tôi.
Sau đó nó dừng lại và cứ lơ lửng như vậy.
Nó ở dưới tôi khoảng 0,5m và cứ im lặng như vậy.
Tôi nghĩ "Thật thú vị".
Tôi nhìn nó, và có một cái dây câu thò ra từ bên trên cơ thể nó.
Điều đầu tiên tôi làm là bơi xuống dưới.
Tôi tháo dây ra khỏi đầu nó,
ngay trên chỗ cái móc câu.
Sau đó tôi bơi lên.
Nó không bơi đi.
Nó vẫn cứ lơ lửng ở bên dưới tôi.
Nên tôi lại bơi xuống với nó một lần nữa.
Và nhẹ nhàng đặt tay lên đầu nó,
sau đó tôi nhẹ nhàng cầm vào cái móc câu
và chầm chậm rút cái móc ra.
Rồi tôi nghĩ, "Vậy đó".
"Giờ nó sẽ bơi đi thôi. Nó đã được cứu".
Tôi nhìn xuống, thấy nó đang bơi vòng quanh bên dưới.
Nên tôi lại một lần nữa bơi xuống chỗ nó.
Và để tay vào ngay cạnh chỗ vết thương.
Như đang xoa dịu chỗ đó vậy, rồi tôi nói, "Nghe này"
"Mày sẽ ổn thôi".
Tôi để tay ngay cạnh mắt của nó,
tôi nhớ mắt nó cứ đảo qua đảo lại
giữa mặt nạ của tôi, nó nhìn vào mắt tôi,
và tôi nhận ra nó biết tôi đang cố giúp nó.
Thường thì mọi người hay nói "Làm sao một người có thể tạo nên sự khác biệt gì được?"
Vậy nếu bạn biết súp vây cá mập được chế biến ra sao thì sao? (Từ chương trình Bảo tồn cá mập PSA)
Nếu bạn biết mỗi năm, (Yao Minh, cựu ngôi sao bóng rổ nhà nghề NBA)
có đến 70 triệu con cá mập đã bị giết để nấu súp,
bạn có còn ăn nổi không?
Tôi chia sẻ một đoạn phim về con cá mập còn sống nhưng mất vây
tại Indonesia với tổ chức WildAid,
một tổ chức đang nỗ lực bảo tồn cá mập
tại Trung Quốc.
Thước phim đó đã đến với hàng triệu người ở châu Á.
80% số người được hỏi sau khi xem nó
đã nói họ sẽ không bao giờ ăn súp đó
hoặc sẽ giảm tần suất ăn lại.
Hãy nhớ, khi người tiêu dùng nói không, việc giết hại cũng sẽ có thể dừng lại.
Là một nhiếp ảnh gia,
tôi có thể thấy được sức mạnh của một bức ảnh.
Nó có khả năng truyền tải.
Nhưng tôi nghĩ nhiệm vụ thiên phú của chúng ta là phải bảo vệ các thế hệ sau,
và nếu bạn có thể tìm ra cách,
bạn sẽ nhanh chóng tiếp cận được với mọi người và thay đổi họ.
Tầm nhìn của con người rất giới hạn.
Chúng ta chỉ nhìn thấy một đường kẻ bé xíu
trong phổ điện tử.
Cũng giống như bạn có một cây đại dương cầm trong nhà, (Tiến sĩ Austin Richards Nhà nghiên cứu khoa học-FLIR System)
nhưng bạn chỉ có thể nghe được 1 nốt nhạc trong đó.
Thông thường, carbon dioxide vô hình với mắt người.
nhưng những dải sóng hồng ngoại sẽ hấp thụ
bởi các loại khí như CO2 hoặc metan. (Hình ảnh từ máy quay lọc CO2)
Và đó là những gì đang diễn ra.
Chiếc máy quay này có một bộ lọc rất tinh vi
cho phép chúng ta nhìn thấy khí CO2
được thở ra từ mũi và miệng chúng ta.
Chúng tôi có 2 máy quay.
Một máy quay nhìn thấy những gì chúng ta nhìn thấy.
Và cái kia ghi lại những gì mà các công ty dầu khí
không muốn chúng ta nhìn thấy.
Thế giới của carbon dioxide.
Hãy ghi lại cảnh này nào.
3, 2, 1.
Kinh khủng quá, nhưng đẹp tuyệt vời. (Petr Stepanek-nhà quay phim)
Ngẩng lên bên trái 1 chút nhé.
- Bên trái? - Thật chậm thôi.
Chúng ta sẽ chiếu thật chậm và kinh dị.
Chậm thôi, chậm lại.
Chậm thôi, chậm thôi.
Wow.
Tất cả những hành động của chúng ta đều thải ra carbon dioxide.
Từ việc sưởi hay điều hoà cho ngôi nhà,
hay cách ta điều hành hệ thống vận chuyển,
dù là máy bay, tàu hoả hay điện thoại di động.
Thứ gì cũng thải ra một lượng carbon dioxide khổng lồ.
Nhưng bạn không thể nhìn thấy nó.
Được nhìn vào một thế giới ẩn
cũng như bạn lọt vào một bẫy ảo thuật vậy.
Nhưng cái bẫy ảo thuật này đang thực sự giết chết hành tinh này.
Thực sự trông giống kỉ nguyên của những thứ đáng sợ, phải vậy không?
Chỉ toàn là bụi bẩn.
Ừ.
Vậy dạo này cậu khoẻ không, anh bạn?
Vào đi. Tôi sẽ cho cậu thấy.
Đây là tụ điện chống cháy của anh à?
Gần như vậy.
Thực ra là đây này.
Tôi có thể quay tròn nó. Anh thấy không?
Nó chụp carbon dioxide.
Chính phủ thuê anh à? Ai lại đi làm việc này?
Anh làm việc 1 mình hay là...
Đây là một dự án khoa học.
Dự án khoa học?
Theo nhiều cách,
thế hệ của chúng ta là bàn tay cuối cùng
làm giọt nước tràn ly.
(Máy quay lọc mê tan)
Chúng ta đang thải ra quá nhiều carbon dioxide
và metan vào không khí.
Nếu suy nghĩ kỹ, rất có thể
thế hệ non trẻ này
sẽ là thế hệ đơn lẻ có sức ảnh hưởng lớn nhất
trong các loài động vật có vú mà hành tinh này từng được chứng kiến.
(Rò rỉ khí mê tan) Trong thế Nhân Sinh, chúng ta đang thay đổi từng thông số.
Chúng ta đang thay đổi địa chất của hành tinh này.
Chúng ta đang thay đổi tính chất hoá học của đại dương.
Thế Nhân Sinh có nghĩa là
tất cả những điều xảy ra với hành tinh này giờ đều nằm trong tay chúng ta. (Tiến sĩ Boris Worm-Nhà nghiên cứu sinh thái biển-Đại học tổng hợp Dalhouse)
Khi bạn lấy ra một giọt nước từ bất kỳ đại dương nào
và soi nó dưới kính hiển vi,
bạn sẽ thấy trong giọt nước bé nhỏ đó có biết bao điều đẹp tuyệt vời.
Những cấu tạo vô cùng nhỏ này
khiến tôi chưa bao giờ chán khi nhìn vào.
Người phát ngôn đầu tiên của chúng tôi là Boris Worm,
ông ấy đã phát hành rất nhiều những văn kiện quan trọng
và gây tranh cãi trong vài năm gần đây,
về chủ đề sự suy giảm của các thực vật phù du.
Khi thuyết giảng về sinh vật phù du, tôi nói, đầu tiên
hãy hít một hơi thật sâu. Và rồi hít một hơi thứ 2.
Và rồi hãy suy ngẫm về thực tế
là hơi thứ 2 đó tới từ đại dương.
Vì nó được những sinh vật phù du liên tục sản xuất ra.
Chúng là yếu tố sản xuất ra một nửa số oxy chúng ta hít thở.
Chúng tôi nhận thấy, chúng ta đang làm thay đổi đại dương trên phạm vi toàn cầu.
Có rất nhiều nhân tố từ con người.
Trải dài từ đánh bắt cá, đến biến đổi khí hậu và sự acid hoá.
Điều đó nhấn mạnh rằng không có phần nào của đại dương không bị ảnh hưởng bởi nhân tố con người.
Sử dụng hình ảnh vệ tinh và các dữ liệu khác,
tiến sĩ Worm xác định rằng chúng ta có thể đã mất
40% sự sinh trưởng của các sinh vật phù du trong chỉ 50 năm qua.
Hiện tượng này xảy ra như một hệ quả của sự biến đổi khí hậu.
Và vẫn còn rất nhiều tranh cãi,
vì đây là một câu hỏi lớn.
Và nếu sự suy giảm các sinh vật phù du thực sự khủng khiếp
như những gì chúng ta nghĩ, vậy thì đây sẽ là một vấn đề quan trọng.
Cuộc sống của bạn phụ thuộc vào hơi thở của đại dương.
Và có một sự thực là động vật chỉ có thể sống trên đất liền
sau khi các sinh vật phù du trong đại dương sản xuất đủ khí oxy
để chúng có thể tồn tại.
Chúng ta có ảo tưởng rằng những vật to lớn
trong môi trường mới là quan trọng.
Nhưng nếu bạn đánh mất những thứ nhỏ nhoi,
những thứ khác sẽ đều sụp đổ.
Giống như một mạng lưới phi thường
mà chúng ta đều kết nối chung.
Nếu bỏ một yếu tố nhỏ,
ví dụ như sinh vật phù du,
tất cả mọi thứ, tất cả mạng lưới sẽ sụp đổ.
Cũng giống như 1 bản hoà tấu vậy.
Dần dần, bạn đang từ từ
rút từng loại nhạc cụ
ra khỏi dàn hoà tấu.
Cho đến khi chỉ còn mình giọng bạn ở đó.
Và sau đó là sự im lặng hoàn toàn.
Chúng ta thật sự rất dễ dàng nhìn phương Đông và nói,
"Nhìn những gì Trung Quốc đang làm kìa".
"Họ đang phá huỷ hành tinh này. Họ đang làm ô nhiễm tất cả mọi thứ".
"Họ đang quét sạch các loài vật".
Nhưng phương Tây đang làm những việc khủng khiếp
gây hại diện rộng đối với môi trường.
Và làm tuyệt chủng nhiều loài vật đang đứng trên bờ vực.
Trung Quốc cũng đang trải qua
những nỗi đau để tăng trưởng cũng giống như chúng ta.
Nhưng khi chúng ta đi qua nỗi đau phát triển,
mới chỉ có 1 tỉ người trên toàn cầu.
Khi Trung Quốc đương đầu với vấn đề,
chỉ riêng ở Trung Quốc đã có 1,3 tỉ người.
Chúng ta đã đẩy rất nhiều loài động vật mong manh
và cả môi trường đến bờ nguy cơ.
Chúng ta không thể tiếp tục lặp lại lỗi lầm này
vì rồi chúng ta sẽ chẳng còn gì.
Một trong những loài lưỡng cư hiếm nhất thế giới đang ở trong đây.
Tôi nghe nói đến hơn 1 nửa các loài ếch
sẽ biến mất trong vòng 20 năm tới.
Đúng vậy.
Có 7.000 loài lưỡng cư.
Và chúng đều đứng trên bờ vực tuyệt chủng.
PhotoArk là sự nghiệp 20 năm nhiếp ảnh của tôi
về các loài động vật trên Trái Đất. (Joel Sartore-Nhiếp ảnh gia Người sáng lập PhotoArk)
Đó là khát vọng của một cá nhân muốn mọi người quan tâm. Chỉ vậy thôi.
Nó đây.
Cá thể duy nhất còn lại của loài Ecnomiohyla rabborum.
Cá thể cuối cùng.
Nấm Chytrid đã quét sạch chúng ra khỏi Panama, nên nó là con cuối cùng.
Vậy đó.
Khi nó chết, loài này sẽ tuyệt chủng.
Chúng ta có thể nâng cằm nó lên một chút không?
Tuyệt lắm.
Đây là khoảnh khắc đặc biệt trong đời nó.
Rất nhiều lần, những bức ảnh tôi chụp
là tin tức duy nhất về những con vật này
trước khi chúng tuyệt chủng.
Là vậy đó. Đây là cơ hội cuối cùng của chúng.
Tôi thật sự mong PhotoArk không chỉ là
thứ để ghi lại những thứ mình đã mất, mà thay vào đó,
nó là một cơ hội để mọi người có hứng thú,
nhìn tận mắt những loài vật này, và yêu thương chúng.
Chỉ có khoảng 330, 340 loài rùa,
và 1 nửa trong số chúng đang có nguy cơ tuyệt chủng.
Nếu nhiệt độ Trái Đất tăng thêm chỉ vài độ nữa,
chúng rất có thể sẽ bị tuyệt chủng.
Nên đây thực sự là lằn ranh phòng thủ cuối cùng
để giữ những loài vật đã bị tuyệt chủng trong tự nhiên
sống trong một môi trường bảo đảm.
Tôi nghĩ anh có thể so sánh thứ này
hoặc tự nhiên nói chung, với tác phẩm nghệ thuật đẹp đẽ nhất (Eric Goode-Nhà sáng lập/chủ tịch Ủy ban bảo vệ loài rùa)
trên hành tinh này. Cá nhân tôi cho rằng nó đẹp hơn cả
Picasso, Matisse, Warhol.
Cuộc sống muốn được phát triển.
DNA muốn được tiến hoá.
Chúng ta phải là một phần của điều đó.
Tại sao chúng ta lại muốn làm những điều để ngắt quãng
một điều đã kéo dài hàng tỉ năm? (Louis Schwartzberg-Nhà làm phim)
Thành phố Fairbanks, Alaska
Bạn có thấy tất cả các cây đều ngả về hướng hồ không?
Chúng làm vậy là vì tầng đất đóng băng vĩnh cửu
đang chảy ra.
Ở Bắc Cực,
ở những vùng lạnh giá trên Trái Đất,
dưới lòng hồ, dưới đáy đại dương,
có một lượng vô cùng lớn metan đang đóng băng.
Chúng đã ở đó hàng triệu năm.
Cái hồ này có rất nhiều bong bóng metan nổi lên.
Thực ra, chúng ta có thể đốt các bong bóng metan đó với lửa.
Giờ các học sinh đều biết về sự tuyệt chủng
đã giết chết toàn bộ các loài khủng long lớn.
nhưng các nhà cổ sinh vật học, những chuyên gia về lĩnh vực này
họ nhìn lại cuộc đại tuyệt chủng Permi.
Đó là cuộc tuyệt chủng lớn nhất trong lịch sử hành tinh.
Gần như toàn bộ sinh vật sống trên hành tinh đều biến mất.
Nó được gọi là "Cái chết vĩ đại".
Cuộc tuyệt chủng K-T khá rõ ràng.
Nguyên nhân của nó là sao băng. Nhưng thứ gì
đã giết tất cả những động vật vào kỉ Permi?
Giờ họ đang đi đến suy luận
"Có lẽ đó là metan".
Bắc Cực đang dần ấm lên,
và đám khí metan từng bị đóng băng
trong hàng triệu năm kia đang dần dần được giải phóng.
Khi tất cả những chuyện này tiếp diễn,
chúng ta sẽ phải chịu ảnh hưởng liên đới.
Đó là sự thay đổi khí hậu liên đới, và điều đó là không thể dừng lại.
Anh ổn chứ?
Cách duy nhất để giải quyết vấn đề metan
là giảm sự thải khí CO2.
Vì đó là thứ đang khiến Bắc Cực ấm lên.
Và làm các bong bóng Metan nổi lên.
Trớ trêu thay, các công ty dầu khí
lại thấy sự tan chảy băng là một cơ hội
để đến đó và đào thêm mấy cái hố dầu nữa.
Điều mà chúng ta không nhận ra, là bên dưới đó,
là thứ mà con người phải lo lắng.
Từ những số liệu ghi lại về hoá thạch,
chúng ta biết rằng từ trước khi có con người, khí hậu cũng có thể biến đổi rất nhanh.
Tôi không nói về hàng triệu năm.
Tôi chỉ nói 3 hay 4 năm.
Ngắn hơn nhiều so với cái chúng ta đưa ra thế chấp.
Ít thời gian hơn cả quãng thời gian con bạn học xong đại học.
Và nếu nhiệt độ của Trái Đất
tăng lên 6 độ trong 3 năm nữa?
Điều đó sẽ dẫn tới cái chết hàng loạt trong đại dương.
Khi các đại dương bắt đầu chết như vậy,
Trái Đất sẽ không thể hoạt động như cũ được nữa.
Và khi điều đó xảy ra, mọi thứ sẽ kết thúc.
Đó sẽ là một cuộc đại tuyệt chủng.
Có một hòn đảo ở xa của Indonesia.
Nó ở ngay điểm đầu mút
nơi biển giao nhau.
Cá voi, cá heo và tất cả các loài khác
đều đi qua ngã tư này.
Ở đầu hòn đảo này có một ngôi làng tên là Lamakera.
Không nơi đâu trên Trái Đất mà chúng ta biết có nhiều cá đuối
bị giết hơn ở riêng ngôi làng đó.
Lamakera, Indonesia
Chúng tôi nhận ra, nếu chúng ta không thể giải quyết vấn đề cá đuối,
chúng ta sẽ quay trở về con số 0.
Kia là cá đuối.
Họ bó thành bó từ 20 đến 40 con.
Và bán khoảng 20 USD/bó.
Và nếu anh mua 2 bó to nhất,
anh sẽ có 500-600 USD từ mang cá.
Đây là mang cá. Anh có thể thấy đoạn cuối của mang.
Tất cả chỗ sụn này sẽ được gửi tới Trung Quốc
rồi được nghiền ra làm thuốc glucosamine sunfat,
chữa bệnh đau khớp hay gì đó.
Chúng tôi tới gặp ông Kepala Desa, trưởng làng.
Ngư dân ở đây
nghĩ rằng các ông đến để bảo họ dừng săn bắt cá đuối.
Nếu mục đích của các ông ở Lamakera là làm nhiệm vụ bảo tồn,
cộng đồng mong các ông cho giải pháp thay thế.
Săn bắt cá đuối là nguồn thu nhập chính của chúng tôi,
và chi trả cho bọn trẻ học hành.
Chúng tôi không có nghề nông, chúng tôi không thể trồng được cây gì.
Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác.
Ban đầu, họ không chào đón lắm.
Họ không muốn chúng tôi ở lại đó.
Nhưng cuối cùng, chúng tôi cũng tìm được cách nói chuyện
với một trong những tàu đánh cá.
Chúng tôi hỏi họ đánh bắt như thế nào.
Thấy rồi chứ?
Mỗi chuyến đánh bắt khoảng 2 tiếng đồng hồ.
Họ nhìn thấy vật màu đen vừa lặn xuống dưới mặt biển.
Paul, bên trái.
Máu bắt đầu nhuộm đỏ nước.
Trong chuyến đi dài 1 giờ đồng hồ,
con vật này luôn giãy dụa vì mạng sống của nó.
Nó rất lớn.
Tôi nhìn nó và nghĩ
"Chúa ơi, mình không thể làm thế này được".
Anh ta đã đâm vào não của con vật này.
Và điều đó thật đáng sợ.
Cuối cùng, tôi đã cứ vậy mà nhìn linh hồn nó biến mất ngay trước mắt mình.
Sau đó nó trở nên mềm nhũn.
Paul, nhanh lên.
Không không, đừng sợ.
Khi chúng tôi đi về hướng làng,
một đoàn thuyền đi qua chúng tôi.
Họ dàn thành hình tam giác để săn cá đuối
đi vào vùng biển của họ.
Điều đầu tiên họ làm là khoét mang nó.
Do được các thương gia trả tiền sử dụng cho những chiếc thuyền máy,
và có sẵn đầu ra tại Trung Quốc,
họ rất nhanh dốc toàn lực trang bị đồ nghề.
Cứ thế này, chỉ vài năm nữa
cá đuối sẽ bị quét sạch.
Họ nhận ra rằng số lượng loài đang giảm xuống.
Dù chúng tôi không ở đây, họ cũng nhận ra có điều gì đó sẽ phải thay đổi.
Những đứa trẻ của họ sẽ phải làm gì đây?
Họ sẽ chẳng để lại được thứ gì.
Cũng như mất đi một chút phép màu vậy, bạn hiểu không?
Thế giới thiếu đi loài vật đó, với tôi, thật trống rỗng. Bạn hiểu chứ?
Trong 200 năm nữa,
con người sẽ nhìn lại quãng thời gian đặc biệt này,
và tự hỏi mình,
"Tại sao những người ở giai đoạn đó lại để (Tiến sĩ Jane Goodall Sáng lập Viện Jane Goodall Sứ giả hòa bình liên hợp quốc)
tất cả những loài vật tuyệt vời này biến mất?"
Nhưng sẽ chẳng ích gì nếu một mình tôi hay bất cứ ai khác
dùng hết sức lực để cứu thế giới hoang dã,
nếu con người không được giáo dục
để trở thành những người quản gia tốt hơn chúng ta.
Nếu chúng ta mất hi vọng, sẽ chẳng có hi vọng nào cả.
Không có hi vọng, con người sẽ rơi vào cảnh thờ ơ.
Vẫn còn rất nhiều thứ đáng để đấu tranh.
Khoảng 2 thập kỷ trước,
loài cá heo Baiji cực kỳ mong manh.
Chỉ còn khoảng 100 cá thể của chúng còn sót lại.
Tôi đã nghĩ, "Chà, ngoài đó vẫn đủ đấy chứ, "
"Ai đó sẽ làm gì đó để cứu loài vật này".
Đây không phải là cá thể cuối cùng của loài.
Đây là loài cuối cùng của lớp động vật biển có vú.
Nên tôi đã nghĩ, "Ai đó, ở đâu đó
phải làm gì đó để cứu loài này đi".
"Họ phải làm vậy, vì chúng đang chết dần".
Giờ chúng đã biến mất. Toàn bộ đều đã chết.
Chúng đã tuyệt chủng ở thời đại của tôi. Vì vậy...
Chúng ta luôn nghĩ rằng sẽ có ai đó khác
bảo vệ những loài động vật này.
Khu bảo tồn thảo nguyên Kissimmee Florida
Cánh đồng này là một trong những cánh đồng cuối cùng còn lại trên Trái Đất
mà bạn có thể thấy chim sẻ châu chấu Florida.
Và số lượng con đực cất tiếng hót cứ ngày càng ít dần theo từng năm.
Chúng ta mất đi khoảng 20 cá thể chim mỗi năm.
Từ 150 còn 20,
nên mỗi năm lại càng khó tìm thấy chim hơn.
Anh có nghe thấy gì không?
Đó là một chú chim sẻ châu chấu.
Loại bỏ là cụm từ mà đôi khi bạn sẽ được nghe từ những nhân viên của vườn thú.
Khi một loài không còn có thể được nhìn thấy nữa,
họ nói về việc loại bỏ chúng.
Kiểu như cứ đẩy chúng vào tuyệt chủng.
Nó kia rồi.
Đó, anh thấy nó rồi.
Ngay kia kìa.
Bạn sẽ không bao giờ loại bỏ một chú voi
hoặc gấu trúc hay tê giác.
Nhưng nếu đó là một con chim nhỏ màu nâu,
làm sao bạn có thể khiến người ta hứng thú với nó được?
Bức hình chim sẻ của tôi cuối cùng đã nằm trên trang bìa của Audubon.
Và khi tổ chức dịch vụ đời sống hoang dã và cá của Mỹ nhìn thấy nó,
từ việc cấp 30.000$ mỗi năm
cho chim sẻ châu chấu,
Trông được đấy.
họ tăng lên 1,3 triệu $ vào năm nay để nghiên cứu chúng
và thay đổi mọi chuyện cho loài chim này.
Nó đi rồi.
Với tôi, nhiếp ảnh không chỉ là cho người ta thấy
một thứ gì đó đẹp đến nhường nào.
Nó là một thứ vũ khí.
Bạn còn nhớ Ady Gil đã làm được gì với chiếc máy chiếu nhỏ
trước cửa nhà hàng Hump chứ? Những điều anh ấy đạt được,
tôi đã nghĩ, "Chà, sao chúng ta lại không mở rộng phạm vi ra?"
Khi mơ ước, chúng ta không mơ ước những điều nhỏ nhặt.
Phạm vi mơ ước của chúng ta là thế giới.
Nhiếp ảnh thời xưa hình tròn.
Ngay cả TV thời xưa cũng vậy.
Nhưng để làm nên sự khác biệt,
người ta đã quyết định cắt nó cho vừa một cái hộp.
Và cái hộp đó đã làm được nhiều thứ theo cách chúng ta nghĩ.
Cách của tôi vẫn luôn là hãy thổi bùng cái trung bình
thành hàng triệu mảnh
và khiến chúng trở thành cái gì đó tốt hơn. (Travis Threlkel người sáng lập Obscura Digital)
Đại Thánh đường Các tiểu vương quốc Arab
Nhà hát Opera Sydney
Travis đã làm rất nhiều các dự án hình tượng trên khắp thế giới.
Ảo tưởng của tôi là cướp việc
của mấy anh bạn nhiếp ảnh gia của tôi ở kênh Địa lý Quốc gia,
và mở rộng thông điệp của họ theo thứ tự các loài.
Nếu có một con cá voi lướt qua, (Trụ sở Liên hợp quốc)
sau đó nó nhảy sang vài toà nhà khác.
Trông sẽ rất đẹp.
Tôi rất thích ý tưởng cá mập ở phố Wall.
Anh nghĩ sao?
Được, không vấn đề gì.
80% hiệu ứng nhà kính do các thành phố gây ra,
được tạo ra bởi các toà nhà thương mại.
Tony Malkin, ông chủ của Empire State Building,
có lẽ là toà nhà có tính biểu tượng lớn nhất trên thế giới.
và anh ấy đã đồng ý.
Người ta đang viết về Empire State Building
là cũ kỹ và lỗi thời.
Chúng tôi sửa lại 6.500 cửa sổ,
thay thế toàn bộ đèn thành đèn led,
lắp đặt lại hệ thống sưởi và làm mát.
Với việc đó, chúng tôi đã tiết kiệm 4,4 triệu USD/năm.
Cách tốt nhất để bắt đầu hành động
khi mọi người đang nói về môi trường,
là bắt đầu từ những thứ cơ bản.
Tôi thích ý tưởng làm trên gỗ.
Cố để nhìn thấy toàn bộ toà nhà nhé?
Chúng ta sẽ thấy toàn bộ toà nhà.
Và chúng ta cũng có thể
dùng ý tưởng di động, lắp đặt các camera
vào xe tải rồi cứ vậy di chuyển thôi.
Như thế sẽ rất hay.
Travis đã vẽ một bản vẽ
của phương tiện trong dự án.
Chỉ nhìn vào kế hoạch thôi
cũng đã thấy rất nhiều hi vọng mới.
Không thể chỉ có riêng các nhà hoạt động vì môi trường
quan tâm đến việc từ bỏ xăng dầu.
Mỗi người đều phải trở thành 1 phần của việc này.
Tôi nghe nói có một tay đua
là nhà hoạt động môi trường trong môn thế thao
vốn không quan tâm đến môi trường.
Cứ như là một mâu thuẫn sống vậy.
Khi tôi tới các công ty tiếp thị thể thao,
và nói "Anh có thể tìm nhà tài trợ giúp tôi được không?"
Rồi tôi đưa cho họ danh sách những thứ tôi sẽ không làm việc cùng. (Leilani Munter-Đua xe chuyên nghiệp /Nhà hoạt động môi trường)
Không xăng, dầu, than, thịt.
không thí nghiệm trên loài vật, không lông mao lông vũ.
Họ nhìn tôi như kiểu
"Tôi chẳng hiểu cô muốn chúng tôi giúp cô thế nào nữa".
Leilani Munter vừa vượt qua 5 xe
ở vòng cuối cùng. Cô ấy thật ấn tượng.
Thỉnh thoảng, có những nhà hoạt động vì môi trường nói với tôi,
"Nếu cô thực sự là một nhà hoạt động vì môi trường,
cô nên đua xe đạp ấy".
Và vấn đề là khi đó tôi sẽ không có
75 triệu người quan tâm đến môn thể thao của tôi nữa.
Cảm ơn bạn.
Nhà máy Tesla Fremont, California
Anh hãy nhìn những người như Elon Musk.
Anh ta thiết kế tàu tên lửa có thể tái sử dụng để cung cấp cho trạm không gian.
Anh ta là nhà cung ứng năng lượng mặt trời lớn nhất ở Mỹ,
và anh ta đã sản xuất loại xe hơi được đánh giá cao nhất, mà đó là xe hơi điện. (Elon Musk-Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Tesla Motors)
Leilani quen Elon Musk.
Tôi nghĩ giờ chúng tôi đang làm việc gì đó thực sự rất ngu ngốc.
Đó là thí nghiệm xem với bao nhiêu CO2
thì đại dương và bầu không khí có thể chịu đựng nổi.
Để có một tương lai
không biến thành thảm hoạ môi trường,
theo sự sụp đổ của nền kinh tế,
điều chắc chắn sẽ xảy ra nếu chúng ta không từ bỏ xăng dầu.
Đó là lý do chúng ta phải có xe điện.
Tôi nghĩ chúng tôi sẽ muốn đặt hàng 1 cái xe vào hôm nay đấy.
Xuất sắc. Lấy 1 cái đi.
Xưởng Obscura Oakland, California
Nhanh thật đấy nhỉ.
Nó còn nhanh như vậy nếu trên đó có 105 pound không?
Có chứ.
Ồ.
Tiêu cự của nó thật khủng.
Nhưng anh sẽ có thể chiếu từ xa với thứ này.
Anh có thể zoom từ hàng trăm feet vào mục tiêu,
hoặc 1.000 feet và trình chiếu.
Hàng nghìn feet sao?
Đúng vậy.
Những thứ này thì sao?
1 dặm.
Giờ tôi đang xây dựng cho các anh
thứ ồn ào gấp 3 lần thế này.
Đột nhiên, âm thanh tuyệt vời đó xuất hiện.
Anh không nghe thấy sao?
Chúng tôi lấy cảm hứng từ các sinh vật đại dương, kiểu như sinh vật phù du,
loài mực nang sử dụng ánh sáng của nó như công cụ giao tiếp,
hoặc ngụy trang. Sau đó chúng tôi thêm sơn có hiệu ứng quang điện.
Quá tuyệt vời.
Với dự án trình chiếu di động,
chúng tôi có thể đi bất cứ đâu.
Chúng tôi có thể chiếu trên đường cao tốc, trên các toà nhà lớn.
Chúng tôi có thể chiếu trên phố.
Và chúng ta sẽ có thể đo được sự thải khí CO2 thực tế
qua máy được đặt sau xe
khi Leilani lái.
Như vậy hợp pháp.
Như thế là hợp pháp à?
Cho đến khi cô ấn thế này.
Có tác dụng đấy chứ?
Hợp pháp mà.
Được rồi, đã sẵn sàng lên đường, thưa ông chủ.
Tôi cảm thấy
bằng cách đưa thiên nhiên đến với thành phố,
chúng tôi hi vọng truyền cảm hứng cho mọi người
để chung tay thực sự góp sức bảo vệ những loài vật đó.
Bộ luật duy nhất mà chúng ta có để bảo vệ động vật quý hiếm là CITES.
CITES là hiệp định thương mại quốc tế về các loài vật quý hiếm.
Thực ra chỉ có vài trăm loài vật có tên trong danh sách đó.
Một phần lý do là bởi vì
những người kiểm soát CITES
thực sự đều có chân trong việc buôn bán chúng.
Trước thềm hội nghị CITES,
một cơ chế ra quyết định mới
đã thành lập hệ thống tập trung
để tái thiết lập thương mại quốc tế về ngà voi.
Bangkok, Thái Lan
Có rất nhiều loài vật cần bảo tồn.
Hầu hết những loài xứng đáng lại không bao giờ được nêu tên.
Sau một chiến dịch kéo dài 4 năm,
cuối cùng chúng tôi đã ghi tên cá đuối vào danh sách
trong hội nghị CITES năm 2013.
Thứ mà tôi muốn cho các ông bà xem đây là 1 đoạn phim
thể hiện công việc chúng tôi đang tiến hành.
Hầu hết mọi người đều nói bạn không thể đánh bại đồng tiền.
Bạn không thể đánh bại chính trị.
Không thể chiến thắng những thứ đó chỉ với một chút cảm hứng và hi vọng.
Nên chúng tôi phải dùng cách truyền bá ra xã hội
để thu hút sự chú ý cho những loài vật đó.
Tôi nghĩ chúng ta đang sống trong một thế giới đầy hình ảnh.
Hình ảnh rất có sức mạnh.
Vì bạn có thể đi vào 1 căn phòng,
nơi người ta có thể nói đến 15 thứ tiếng khác nhau.
Nhưng nếu bạn đưa cho họ 1 tấm ảnh, họ sẽ hiểu.
"Húp từng thìa súp bảo tồn".
Và đây. Đây là trang nhất báo Hongkong.
Tôi đề nghị chúng ta chuyển nhanh tới đề xuất tiếp theo...
bao gồm cả loài cá đuối Manta trong Phụ lục 2.
Đại diện Liên minh châu Âu và thành viên Croatia
chúng tôi đồng ý với đề xuất thêm vào loài cá đuối Manta.
Nam Phi với tư cách thành viên cũng đồng quan điểm.
Trung Quốc...
... không đồng ý với đề xuất này. Cảm ơn, bà chủ tịch.
Chép nó lại đi. Tiến hành thôi.
- Anh thắt dây an toàn rồi chứ? - Rồi.
Chạy thử chương trình trình chiếu di động.
Đi 1 vòng thôi.
Cứ đi tiếp đi, đi tiếp đi.
Tốt lắm.
Cô đang quay gì trong xe vậy?
Có 1 cái đèn trên nóc xe.
Các cô đang quay gì vậy?
Chúng tôi đang chụp ảnh các khu công nghiệp.
Tại sao lại là các khu công nghiệp?
Vì bóng phản chiếu của chúng trên ô tô trông đẹp hơn.
Chắc ông sẽ muốn làm điều đó ở chỗ khác đấy.
Tôi chụp ảnh khói thuốc của anh thì sao?
Đó không phải là hút thuốc.
Vậy đó là gì?
Đó là hơi nước.
Vậy chúng tôi quay hơi nước của anh, được chứ?
Không.
Tôi muốn mọi người hiểu rằng chúng ta là thế hệ duy nhất còn lại
có thể cứu được những loài động vật này.
Sẽ không còn thế hệ tương lai nào nữa để trông mong họ đến cứu chúng ta.
Chỉ có chúng ta thôi.
Chúng ta không đồng lòng.
Kỹ thuật, xin hãy thể hiện kết quả đi.
Đồng ý: 91, không đồng ý: 39
Ổn rồi.
Cách duy nhất bạn có thể tác động để thay đổi
một cộng đồng xa xôi như Lamakera
là giới thiệu một giải pháp thay thế.
Với chiến thắng tại CITES,
chúng tôi thành công trong việc ghi danh cá đuối vào danh sách bảo vệ.
Điều đó dẫn tới lệnh cấm quốc gia về săn bắt cá đuối
trên toàn lãnh thổ Indonesia.
Trên thực tế, làm bất cứ 1 con nào bị thương cũng là trái luật.
Và có thể bị phạt 1 năm tù.
Điều luật đó đã tạo ra những tiềm năng mới.
Đúng vậy, đó là rạp chiếu, máy chiếu của chúng tôi.
Vậy thì điện đâu?
Và trong thế giới bảo tồn,
những cơ hội và những cánh cửa nhỏ mà bạn mở ra
thường dẫn tới những khoảnh khắc không ngờ.
Giờ điều này có tác dụng hay không, đó là bước tiếp theo.
Tôi là ngư dân.
Nếu chúng tôi còn săn bắt cá đuổi theo cách này,
tôi bi quan rằng sẽ chẳng còn cá đuối
và thậm chí chúng có thể tuyệt chủng.
Chúng tôi không muốn điều đó xảy ra.
Chúng tôi sẽ giảm săn bắt cá đuối
để thế hệ sau còn biết cá đuối trông ra sao.
Lamakera.
Đó là làng của chúng ta.
Chúng tôi muốn họ có một cái nhìn hoàn toàn mới
rằng thứ mà họ lôi ra khỏi nước
họ nhìn thấy mỗi ngày, họ đâm mỗi ngày
là thứ đáng được sống hơn nhiều so với phải chết.
Ý định của việc chuyển từ nền văn hoá săn bắt
tới nền văn hoá du lịch, nhìn bề ngoài thì thật kì dị.
Nhưng chúng tôi cho họ thấy những câu chuyện thành công của chúng tôi ở các vùng khác.
Những nơi trên thế giới vốn nhỏ bé
và giờ đang phát triển thịnh vượng.
Những đứa bé này sẽ thực sự được tác động rất nhiều.
Chúng sẽ trở thành hướng dẫn viên trong tương lai.
Chúng tôi chỉ đưa tới một thông điệp.
Mọi chuyện tuỳ vào họ.
Có thứ gì trên trời kìa.
Ồ, đẹp đấy.
Chúng ta có thể khiến chuyện này xảy ra.
Chúng ta đang phải đối mặt với ngày càng nhiều các vụ tuyệt chủng,
chúng ta cần nhiều hơn nữa những tinh thần bất khuất như thế này.
Chúng ta cần nhiều người hơn nữa biết rằng hành động là xứng đáng.
Những lựa chọn nhỏ bé hàng ngày của chúng ta
có thể đưa tới một thế giới mà tất cả chúng ta đều mong muốn.
Trụ sở Liên hợp quốc New York
Cả thế giới đang hát...
nhưng chúng ta ngừng lắng nghe.
♪Từ xa♪
♪vạn dặm♪
♪trở về nhà♪
♪Từ xa♪
♪vạn dặm♪
Có một thiền sư tại Nhật Bản.
Ông ấy có một câu nói thực sự làm tôi ấn tượng sâu sắc.
"Thắp một ngọn nến tốt hơn nhiều việc nguyền rủa bóng đêm".
Có rất nhiều người chỉ ngồi và nói: "Chúng ta tiêu đời rồi".
hoặc "Sao phải quan tâm?"
Nhưng các bạn có biết không?
Ngọn nến đó. Ngọn nến đó mang một ý nghĩa nào đó.
Bởi vì chỉ với 1 ngọn nến đó thôi,
có thể một ai khác đang cầm nến sẽ có thể tìm thấy bạn.
Và tôi nghĩ đó là khi hành động được bắt đầu.
Tôi biết mọi chuyện nghe có vẻ quá choáng ngợp,
nhưng nếu chúng ta bắt đầu chỉ với một việc, là sẽ bắt đầu cả 1 hành động.
♪Đôi tay♪
♪Mở rộng vòng tay♪
♪Loài người♪
♪Loài người tạo ra loài người♪
♪Những ngọn núi♪
♪Chúng ta có thể chuyển dời chúng♪ Nếu chúng ta ngừng mua những loài vật đang bị nguy hiểm, người ta sẽ ngừng bán chúng.
♪Nào, cùng nhau ta có thể thành công♪ Từ cuộc vận động của Wild Aids về không dùng vây cá mập được phát hành ở Trung Quốc, nhu cầu về vây cá mập đã giảm 70%.
♪Cùng nhau, chúng ta có thể♪
♪Hãy nắm tay tôi♪
♪Giờ tôi sẽ không đứng trong bóng tối nữa♪
♪Cùng nhau, chúng ta có thể♪
♪Hãy thắp sáng ngọn nến của bạn và đứng lên♪
♪Vì những loài vật đã tồn tại trước cả con người♪
♪Giờ tôi sẽ không đứng trong bóng tối nữa♪
♪Thắp sáng một ngọn nến♪
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪ Nếu mỗi người Mỹ không dùng thịt và pho mát chỉ 1 ngày trong tuần trong cả năm, sẽ tương đương bỏ 7,6 triệu chiếc xe không lưu thông trên đường.
♪Thắp sáng một ngọn nến♪
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪
♪Những hơi thở♪
♪Hãy cảm ơn vì những gì chúng đã cho ta♪
♪Hãy lắng nghe♪
♪Những bài hát tôi đang hát vang♪ Lắp đặt pin mặt trời ở nhà bạn, mỗi năm
♪Chúng ta có thể làm gì đó, hoặc không gì cả♪ sẽ tiết kiệm đủ năng lượng để lái xe đi hơn nửa vòng trái đất.
♪Nên hãy đến đây nào♪
♪Hãy đứng vào hàng và tiến lên♪
♪Cùng nhau, chúng ta có thể♪
♪Hãy nắm tay tôi♪
♪Giờ tôi sẽ không đứng trong bóng tối♪
♪Cùng nhau, chúng ta có thể♪
♪Hãy thắp sáng ngọn nến và đứng lên♪
♪Vì những loài vật đã tồn tại trước cả con người♪ Khi chính phủ đầu tư năng lượng tái tạo, họ có thể thay đổi nền kinh tế.
♪Giờ tôi sẽ không đứng trong bóng tối♪ Ngày nay, Đức có 30% năng lượng tái tạo.
♪Thắp sáng một ngọn nến♪ Đến năm 2050 sẽ là 80%.
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪ Hãy bầu cho những ứng cử viên bảo vệ môi trường.
♪Thắp sáng một ngọn nến♪
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪
♪Thắp sáng một ngọn nến♪
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪ Bắt đầu với một việc
♪Thắp sáng một ngọn nến♪ Hãy tự tìm lấy cách của bạn.
♪Tốt hơn là nguyền rủa bóng đêm♪
Dịch phụ đề: homesub.vn facebook.com/homesub Biên tập, dịch hardsub: tonthatduc